vrijdag 19 februari 2016

Punk is terug

- zij zijn het antwoord.

Punk is terug en het draagt de namen Ninja en Yolandi Visser. Tegenwoordig wordt het door een grote massa mensen beluistert die graag uitzinnig de powerraps mee schreeuwt. De groep heeft een Nederlandse naam: Die Antwoord. Toch is het gewoon Afrikaans, een taaltje dat in de zeventiende eeuw is ontwikkeld om met de lokale stammen te communiceren. Ze mengen het met Engel en Xhosa, een Bantoetaal. Hier een voorbeeldje uit hun eerste hit, Enter Ninja:

Ninja skop befokte rof taal
Rough rhymes, tough times
Met fokkol kos, skraal
Till I hit triple seven at the ATM
Straight famine or feast,
When you're living on the razor edge
Stay sharp, sharp



Over de hele vormgeving is nagedacht.
Visueel is het zeer aantrekkelijk.

De punk van nu is anders dan vroeger. Niet meer snel raggen op gitaar en drum, maar trance, techno of club waarvan de hele zaal gaat dansen. Ze bestaan sinds 2008. Hun eerste aandacht in Europa kregen ze met het clipje ‘Zef side’. De cd waar dat niet op staat, $O$, werd gratis via het internet aangeboden. De gretigheid waarmee werd gedownload leverde Die Antwoord al snel een platencontract op. Daarna vonden ze het een goed idee om hun eigen label te beginnen. Ninja had al veel jaren met allerlei bandjes doorgebracht in de Zuid-Afrikaanse muzikale underground om vervolgens met zijn vrouw Yolandi Die Antwoord te beginnen. Van over de hele wereld hadden ze hun inspiratie gehaald, zonder dat ze hun achtergrond vergaten.



Live is het dus ook niet mis:


Now why you loer en kyk gelyk?
Is ek miskien van goud gemake?

You want to fight, you come tonight
Ek moer jou sleg! So jy hardloop weg
Van ‘I Fink U Freeky’.

M.I.A. - Paper Planes

Er zijn nog zeker twee andere muziekprojecten die ik ken met eenzelfde achtergrond. CSS, of, zoals ik ze leerde kennen, Cansei Der Ser Sexy, uit Brazilië en M.I.A, uit Sri Lanka. Net als Die Antwoord kwamen beide via het internet als eerste onder de aandacht. Invloeden van overal, doch vooral rap en house, zonder de originele cultuur te vergeten. Hier in Nederland zou ik graag De Jeugd van Tegenwoordig aanhalen, al hebben die (nog) niet de internationale aantrekkingskracht van de andere bandjes. Misschien is dat vanwege de taal, maar als Rowwen Hèze en Rammstein in de VS kunnen toeren is dat misschien voor ‘Watskeburt’ ook mogelijk.

Daai bra anies hy droom innie mang ja
Van my punani, ja jys lekker jas bra
Vinger in jou hol in, nxa! haal uit die ganja
Ja pakkie zol in! klap it soos n rasta

Van Die Antwoords ‘Cookie Thumper’.


Het zijn ook nog eens kleine hilarische speelfilmpjes.

Dat taaltje mixen van Die Antwoord, Afrikaans, Engels en Xhosa, zie je ook terug op tv in Firefly en The Expanse. Toevallig zijn het beide sciencefictionseries, maar je hoeft niet naar de toekomst te reizen om dat mee te maken. Op straat mengen Marokkaanse jongeren Nederlands en Arabisch op onnavolgbare wijze, met zo nu en dan een Engels woord er doorheen. Esperanto is mislukt, maar iedereen vindt zijn eigen manier om een wereldtaal te scheppen.



Een hoop speciale gasten hier.

Daar is misschien weinig punk aan, tenzij je het overschrijden van taal en muziekgrenzen als punk kan beschouwen. Er valt iets voor te zeggen. Zeker in een tijd dat veel landen hun grenzen sluiten voor invloeden van buiten. Maar Die Antwoord heeft meer te vertellen. Ze beschrijven hun kunst als ‘documentaire fictie’ of  een ‘overdreven ervaring’ opgezet voor de shockwaarde.

‘Mensen leven onbewust, en je moet je kunst als een shockmachine gebruiken om ze wakker te maken. Sommige mensen zijn te ver heen. Zij blijven maar vragen “Is het echt? Is het echt?”. Dat is dawky. Dat is een woord dat wij in Zuid-Afrika gebruiken, “dawky”. Het lijkt op suf. ‘Is het echt?’ Je moet futuristisch zijn en doorzetten. Je moet een goede gids zijn en mensen helpen het saaie te ontkomen.’ zei Ninja tegen een journalist. Ze houden van overdrijven. Het is allemaal show. En wat voor een show!

Het is misschien niet zo punk als we onze punks herinneren, niet zo nihilistisch of anarchistisch, maar het is agressief, vol goede ideeën, met de bedoeling de wereld te veranderen en dat over de grenzen van de eigen beperkte cultuur heen. Het spreekt jongeren aan en biedt een alternatieve leefstijl voor iedereen die niet wil meedoen. Het is misschien de muziek van de toekomst, maar bestaat nu al.

2 opmerkingen: