zondag 15 november 2015

Live at Le Bataclan

- uit het uniform, ga pluriform

Als vroege liefhebber, nou, goed, in alles was ik een beetje traag, van The Velvet Underground, was ik bijzonder verrast toen deze opnames opdoken van Velvet Underground-leden John Cale, Lou Reed en Nico. Ik dacht dat die drie elkaar niet meer hadden gesproken of gezien sinds het in 1968 verschenen album White Light/White Heat. Gelukkig hebben we altijd het internet nog, hoor je dan iemand posten. Ja, want via dat internet, via Youtjoep zelfs, ontdekte ook ik dat optreden van de drie in Le Bataclan, een concertzaal in Parijs.



Hoewel het geluid nogal mager is, zijn de beelden op een nostalgische manier betoverend. Je waant je echt in een ander tijdperk. Een ervaring die nog meer wordt vervreemd door de realisatie dat The Velvet Underground tijdens haar bestaan nauwelijks succes had, maar wel:

‘It's definitely the most influential album of all time. There were only a few people who bought The Velvet Underground & Nico, but those who did, started a legendary rockband themselves. Without it, rock would never become what it is today.’



Veel van de bands waar ik van houdt zijn schatplichtig aan The Velvet Underground, waaronder ook Eagles of Death Metal, het project van JesseHughes en rockprofessor Josh Homme. Een serieuze persiflage op alles wat rock is, inclusief de naam van de band, en toch meer rock dan sinds jaren op radio of tv te horen was. Vol vulgaire mannenpraatjes, macho poses, gierende gitaren, maar nooit uit het oog verliezend dat het vermaak is, dat het gaat om leven en niet de dood.



Rockmuziek viert het leven, viert het plezier. Rockmuziek geeft de vrijheid aan de werkende mens, de kans om te dromen, de mogelijkheid je uit te leven op de dansvloer. Natuurlijk kan het heel serieus zijn, natuurlijk kan het een onverwachte diepgang hebben, zoals bij The Velvet Underground vaak het geval is, maar het viert nog altijd de hoop dat er een  mogelijkheid voor iedereen is om zich persoonlijk uit te drukken, zowel door muzieksmaak als door zelf muziek te maken. Er zijn wel goden in de rock, maar net zoveel afgoden. Het is een pantheïsme van smaak en levenskracht. De Velvets zongen het al in het fantastische nummer Sweet Jane:

Some people like to go out dancing
And other people, (like me) they gotta work
And there's even some evil mothers
They'll tell you life is just made out of dirt.
That women never really faint,
That villans always blink their eyes.
And that children are the only ones who blush.
And that life is just to die.
But, anyone who has a heart
Wouldn't turn around and break it
And anyone who ever played a part
He wouldn't turn around and hate it

Niemand zal claimen dat rockmuziek over goede mensen gaat, goed is, of zelfs zal aanzetten tot een  beter mens worden. Zo nu en dan en dan soms vallen ze samen in één mens of band. John Lennon had er wat van, maar McCartney ook. Serieus en Vermaak. Het leven vieren betekent ook de minder mooie kanten etaleren en soms zelfs erin te zwelgen.

De commercie maakt van pop(rock) graag een attribuut om een leefstijl te verkopen. Jonge kinderen dansen erop en geven hun helden geld voor sybaritische uitjes. Het is soms triest in welke mate goede muziek het moet afleggen tegen commerciële bagger. Dat The Velvet Underground in zijn tijd nooit delfde waardering heeft gekregen als The Beatles en The Stones is daar een voorbeeld van. Ze aanbidden harmonie of levenslust. De in het experiment soms zelfdestructieve neigingen van Lou Reed en kornuiten zijn daar tegengesteld aan. Elk pantheon heeft zijn zonnegoden en wintergoden.

Maar het is de vrijheid om te genieten van een gek deuntje, de vrijheid om je niet al te serieus bezig te houden met elk detail van het leven, de terloopsheid van een mooie baslijn waarop je danst, die maakt dat onze maatschappij zo’n genot is om in te leven. Of we het hebben over Japan, Australië, Denemarken, India of de VS, in hun populaire cultuur komt de overgave aan vrede en vrijheid tot uitspraak. Onbezoldigd genieten van uitgaan op de vrijdagavond. Dat is een groter goed dan we soms beseffen. Zeker wij die al een stukje ouder zijn en onze tijd het liefst reserveren voor serieus vermaak, of helemaal geen vermaak, want het leven is studeren en concurreren. 

Het is op hetvlak dat ik me getroffen voel door religieuze ernst. Een leven in dienst van de ene God, terwijl er zoveel goden zijn om ons in te verliezen, ieder met een stukje van de waarheid. The Beatles of The Stones, The Velvet of Floyd. Queen of Sabbath. The Editors of Coldplay. Abba of Chic. Mozart of Bach. Sam Hunt of Justin Bieber! Juist die pluriformiteit is een groot goed en als je even nadenkt het probleem binnen de meeste godsdiensten. Terwijl ze zo graag denken en dromen vanuit één god zijn ze allemaal hopeloos verdeeld. Shi-iet of Suni. Gereformeerd of Remonstrants. Gewone gelovigen kan het niet zoveel schelen. Ze zien elkaar alleen zelden in de kerk of moskee want bezoeken ieder een ander. Pas als er scherpslijpers langskomen die stug volhouden dat The Stones de enige goede soort muziek maken, of dat de profeet zijn rijk heeft nagelaten aan Ali, of dat de matzes zo of zo bereid moeten worden, pas dan gaat het fout. Zeker in tijden dat er mensen bereid zijn om naar ze te luisteren.

Ik breek hier regelmatig graag een lans voor verzet tegen de commerciële terreur. Dat de radio nog steeds datzelfde Zeppelin-nummer laat horen kan niet gezond zijn. Hele platen vol en toch weer ‘Stairway To Heaven’? En hoe vaak draaiden ze ‘Wannabe in L.A.’ van Eagles of Death Metal? Maar nog altijd liever die commerciële woestenij dan het wapengekletter van fanatieke relies. Het is onzin om te denken dat ze een concertzaal aanvallen vanwege de muziek die er wordt gespeeld. Het gaat ze om plekken waar grote groepen mensen bij elkaar komen. Dat zijn dan meestal ook plekken waar mensen zich vermaken. Ieder mens heeft behoefte aan zulke plekken.


Ik aarzel om het op te schrijven, maar denk dat een land als het Islamitische Kalifaat een aanzuigende werking heeft. Zonder dat land zijn ze niet meer dan Al-Qaeda, wat ook vreselijk is, maar goed. Van mij mogen ze het stuk maken. Ik weet niet wat ervoor in de plaats moet komen. Ik weet dat er weer soldaten van arme huize naar worden gestuurd die vinden dat ze er nog het minste baat bij hebben. Ik ben bang voor wat onze machthebbers daarna flikken, wat voor zooitje ze daar veroorzaken, wat voor beknellende wetten ze hier zullen invoeren. Ik hoop dat er serieus kan worden gewerkt aan opbouw in die regio, zodat iedereen onder zijn eigen geloof en overtuiging kan genieten van de pluriformiteit die een moderne wereld kan bieden.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten