donderdag 15 oktober 2015

Vriendin in de fik

De ongebreidelde vrijheidsdrang van Brian Eno


Met een knarsende stem maakt hij het bekend: zijn liefje staat in de brand. Of bedoelt hij dat zijn baby in de fik staat? Hij knarst door. De drums deunen ononderbroken alsof ze in een rioolput gevangen zitten. Zelfs als de gitaarsolo losgaat komt er geen verlossing van de introverte dreiging. We mogen niet loskomen. Mijn meisje staat in de fik, gooi haar maar in het water. Het zal wel Robert Fripp zijn die hier zo ingehouden overheen gaat. Alleen meester-gitaristen kunnen tegelijk virtuoos en gebonden zijn. Zonder schaamte gooit Eno er nog wat effecten overheen. Tegen het einde van de solo komt de knarsende stem weer tevoorschijn. Hij heeft het nu over een Mexicaans stelletje, neem ik aan. Het maakt niet uit. Zijn vriendinnetje staat weer in de fik, haar temperatuur stijgt en iedereen weet dat.



Brian Eno is waarschijnlijk meer bekend als producer van Achtung Baby, Zooropa en nog een paar albums van U2’s latere periode. Hij heeft ook twee van de beste Talking Heads albums, Remain in Light en Fear of Music, geproduceerd alsook Devo’s Are We Not Men? We Are Devo. Meer dan genoeg om hem een prijsje te geven. Verder heeft hij natuurlijk Roxy Music mede opgezet en twee albums voorzien van zijn unieke benadering van muziek. Naast dat hij zo’n beetje ambient als muziekstijl uitvond liet hij zich ook een cool million betalen voor het seconden durende start-up-muziekje van Windows 95. Gemaakt op een Mac. Hij heeft blijkbaar nog nooit op een Windows-machine gewerkt en een beetje ene hekel aan ze.



Er gaat een mooi verhaal over hem dat hij met een vriend, dit was in de jaren zeventig, regelmatig naar een brug in de buurt ging en wachtte tot een vrouw langskwam. Hij vroeg ze dan of ze thee bij hem wilde drinken. Blijkbaar werkte dit vaak genoeg. Ook had hij een grote verzameling porno en vond dat we er maar moeilijk over deden. Volgens hem was het een hoogontwikkelde kunstvorm die meer publieke aandacht zou moeten krijgen. Er gaat zelfs het gerucht dat hij aan zo’n filmpje heeft meegedaan. Here Come The Warm Jets, zijn eerste solo-album, zou zelfs jargon zijn voor urineren. Achteraf gezien ging het om het geluid wat hij van een gitaar wilde: ‘warm jet guitar... because the guitar sounded like a tuned jet.’ Ik zei laatst nog tegen een vriend dat alle grote en interessante kunstenaars ook enorme viespeuken zijn. Overigens wilde John Lennon voor een nummer op Sgt. Peppers dat iets 'klonk als de huid van een perzik'.

Thérèse dromend - Balthus (Parijs 1908–2001 Rossinière )
1938, olieverf op doek, 149.9 x 129.5 cm


Maar al dat soort verhalen zijn niet meer dan glitter voor de paparazzi. Die zitten met hun camera’s achter bosjes en met rekenmachientjes in hun kantoortjes. Wat weten die van bijzondere muziek? Here Come The Warm Jets zit zo boordevol experimenten en ideeën dat je hele carrières met dit ene album zou kunnen vullen. Toen bereikte het natuurlijk niks. Zelfs in de verlichte tijd van 1974, toen alles mocht en kon, was dit toch iets te gewaagd. Al die gekke geluidjes en die stem van dat vreemde mannetje met zijn kale voorhoofd en lange haar. Ooit iemand zo elegant en in your face een komende kaalheid zien oplossen?

Natuurlijk had Eno goed geluisterd naar de experimenten op Sergeant Pepper’s en The White Album. Of de Krautrock van Neu! Maar hij heeft net zo goed inspiratie opgedoken bij de Cut ups van Burroughs, het automatische schrijven van de surrealisten, AntoninArtaud, John Cage, Phillip Glass, noem maar op. Zonder twijfel kunnen we Picasso in zijn geluiden terugvinden, of Pollock. Hij maakte een wereld toegankelijk voor een publiek dat daar nauwelijks gereed voor was. Heerlijk, al die vrijheid, hoor ik ze zo zeggen, maar om dan zo te freaken is was ook weer wat teveel van het goeie. Maar je bent vrij om mooi te vinden wat je mooi vindt en de wereld van schoonheid is zo groot als je verbeelding toe wilt laten. Dat is nog het minste wat we van Eno kunnen oppikken. Elke noot kan mooi zijn als deze in de juiste context wordt gespeeld.

6 opmerkingen:

  1. Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Goed artikel van een muziekheld van mij. Ik mis wel zijn unieke bijdrage op de eerste twee platen van Roxy Music. Toen hij die band verliet zijn ze doorgegaan maar hebben ze nooit meer dst niveau van het begin gehaald.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Joz, dank voor je reactie! Ja, de post-Brian Eno Roxy Music is ook wat mij betreft minder, maar goed, smaken en meningen verschillen daarover dus heb ik er niet zo'n punt van willen maken.

      Verwijderen
  3. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Mijn favoriete Eno. Taking tiger mountain en Another green world zijn ook super. Before and after science is alleen al de moeite waard door de prachtige prints van Peter Schmidt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, gedeeltelijk mee eens. Niet zijn best album van die periode, maar 'Sky Saw', St. 'Elmo's Fire' en 'I'll Come Running' zijn toch niet te versmaden nummers!

      Verwijderen