donderdag 30 juli 2015

Arthur Lee’s flirt met de tijdgeest

Love - You Can Set The Scene

Het is een droom, deze zomer. Hij is nooit gebeurd. Kan dat, een tijd die nooit is voorgevallen? Alles wat voorbij is kan net zo goed nooit hebben bestaan. We weten ervan bij de gratie van ons geheugen. Het was een droom. Dat is wat we zeggen als iets zo onwerkelijk aanvoelde dat we ons niet kunnen voorstellen dat het ooit echt is gebeurd. We houden ons geheugen graag op orde, maar het liefst als een boekhouder. Al te grote uitgaven moeten toch op een redelijke manier te verklaren zijn. Een droom vol zon, vrije liefde, drugs en buitenissige ideeën. Alles was mogelijk in de zomer van 1967. Elke maand werd er wel een lp uitgebracht die dit onderstreepte. Nooit eerder was hoge kunst zo dicht bij de gewone mens.



Ik weet hier niks van. Als je later wordt geboren blijft elke zin en gedachte over een voorgaand jaar fantasie en speculatie. Baarden en geen bh. Kijk, dat doen ze dit jaar ook weer! Alleen zijn de baarden nu een uitdrukking van geld en is de bh die verdwijnt eerder de hoop van een paar slimme mannetjes in de mode-industrie. Alles was anders toen, ‘niks is veranderd’. In onze tijd was alles beter. Dat zei mijn opa altijd. Hij had het over de jaren twintig, neem ik aan.

Als je naar de economie kijkt zie je dat de jaren vijftig een ongekend dieptepunt waren dankzij de oorlogsinspanningen. De decennia erna werden een trektocht naar betere tijden. Het geld kon niet op. Het kan dan natuurlijk alleen nog naar beneden gaan, toch?

Plotseling hadden de mensen meer luxe en vooral de jongeren hadden meer tijd gekregen. Ideeën uit de kunst drupten langzaam het bewustzijn van de samenleving binnen. Dali en zijn smeltende klokken. Picasso en zijn ingekeerde gezichten. Een schreeuwende Artaud. Een omgekeerd urinoir. Thoreaus droom van een leven zonder industrie, in bossen die langzaam verdwenen. De aanraking met mythologieën van Indianen en andere natuurvolkeren. Het doorbreken van de mentale grenzen door Rimbaud. De magie die het gewone leven toch al heeft voor de gevoelige lens. Het vechten tegen de autoriteit, die blinde os vol morele overtuiging: zo was het altijd en zo zal het blijven. De dansvloer en crazy Chuck Berry. Andere heilige boeken als de Baghavid Gita. De oorlog tegen een ideologische vijand op elk vlak van onze geestelijke vrijheid. Iedereen las Herman Hesse en Carlos Castaneda. Stephen Strange was de held van veel Amerikaanse jongens.

Al dat drugsgebruik bracht de artiesten in hogere sferen, maar net als met alcohol is er de kater. Bovendien brengt het verbreken van de oude verbanden en gewoontes onzekerheden met zich mee die ruimte bieden voor manipulatie. De jaren zestig, ja, een tijd van vrijheid. Al het aantasten van wat voor beschaving doorging gaf ook het dier in de mens vrijheid. De ‘donkere god’ zoals D. H. Lawrence het noemde. De gestoorde profeet Charles Manson maakte gebruik van de geboden kansen. Een van zijn volgelingen, Bobby Beausoleil, speelde zo nu en dan in het bandje The Grass Roots. Niet veel later zou deze band onder de naam Love een van de beste albums van die tijd uitbrengen: Forever Changes. De zanger daarvan, Arthur Lee, werd in de jaren negentig het zoveelste slachtoffer van institutioneel racisme in de Verenigde Staten. Dankzij de three strikes law in Californië mocht hij twaalf jaar brommen.

Alles wat je wilt weten over die tijd voor je geboorte, als je net als ik van de jaren zeventig en later bent, zit in dat album Forever Changes. De hoop op een toekomst in bloemen en gelijkheid, in vrede, maar ook de angst veroorzaakt door het uiteenvallen van ‘normale’ conventies. Je vindt het allemaal in ‘You CanSet The Scene’. De Age Of Aquarius bracht zowel goed als kwaad, net als de voorgaande tijd had gedaan. Plus ça change, plus c'est la même chose.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten