donderdag 4 december 2014

Schrijven is blijven?



Blijkbaar hebben sommige schrijvers gevoel voor drama. Misschien zouden ze beter op het toneel kunnen gaan. Ene Floortje Zwigtman heeft een zelfmoordbriefje geschreven. Ze kon het niet meer aan. Schrijven en niks ermee verdienen. Ze hangt de typemachine aan de wilgen. Die wilgen hangen er vol mee en zo hoort dat. Mensen die schrijven om geld te verdienen, verdienen het niet om zich schrijver te noemen. Althans, dat is in het kort de mening van Charlotte Mutsaers, gevierd schrijver en schilder.

Ik vond het wat hard en bovendien ben ik dat ge-VanGogh zat. Het grootste deel van schrijvers en kunstenaars door de eeuwen heen kon prima van hun geld leven. Het enige wat ze nogal eens tegenzat was hun spilzieke natuur. Of die van hun familieleden, zoals de zoon van Vondel. En als ze er niet van konden leven dan hadden en hebben ze er wel een baan bij. Geen probleem, eigenlijk. De hele poète maudit-mythe is een mooie romantische droom. Ja, er waren dichters, schilders en andere soorten kunstenaars, vooral in de tweede helft van de negentiende en gedurende de twintigste eeuw, die tegen de stroom ingingen en pas laat in of na hun leven erkenning kregen.

Maar tijdens het afwassen dacht ik nog verder na. Het was een grote afwas. Afwassen kan heerlijk meditatief zijn, merk ik. Niet dat ik van afwassen houd, hoor. Liever niet als het kan. Vandaar dat de afwas natuurlijk zo groot was. Wat een aandachttrekkerij, dacht ik, van iemand die blijkbaar niet genoeg plezier had aan het schrijven om te blijven schrijven. Dat is net zo erg als iemand die de hele tijd loopt te verkondigen niet van verjaardagen te houden. Waarom dat zeggen als je er niet in het geheim naar verlangt? Niemand interesseert zich blijkbaar genoeg voor je. En jij interesseert je ook niet voor je passie. Is het wel je passie? Schrijf je echt omdat je wat hebt te vertellen of had je ook aardappelen kunnen verkopen?

Toch klopt dat beeld niet helemaal. Ik verdien graag geld met mijn kunst, als ik eerlijk ben. Ik zou graag al mijn geld verdienen met mijn kunst. Het zou me onafhankelijk van een baan maken zodat ik al mijn tijd, nou ja, het meeste, daaraan kan besteden. Stop ik met het schrijven van gedichten omdat ik er geen droog brood mee verdien? Nee, joh. Ik heb het nodig. Ik heb er plezier van. Maar áls ik er geld mee zou kunnen verdienen, dan zou het wel makkelijker worden. Dat is toch een kant van de medaille waar Charlotte in haar kritiek aan voorbij lijkt te gaan. Niettemin laat ik er geen traan over. Had dan bloemen geschilderd zoals Mondriaan, zodat hij die strenge geometrische doeken kon maken. Maar stop met het drama. Het is niet iets om trots op te zijn dat je het opgeeft. Gaat heen in stilte en laat ruimte voor degene die met oprechte passie werkt.

Keerzijde is dat het ons volk plezier doet als mensen dingen voor niks doen of als de regering ervoor betaald. Dan hoeven we dat zelf niet te doen. Je maakt je kunst toch wel? We wachten tot je dood bent om de buit te verdelen. Dat is tenminste iets waar veel romantische zielen op hopen. Ze verwachten geen beloning in dit leven. Goh, wat eindig ik hier dramatisch. Misschien zou ik ook op het toneel moeten.


i am vincent and always pissed off
maybe because a pencil is stuck
in my ear

illustratie M. Ozymantra

2 opmerkingen:

  1. Aaarg, net een hele lap tekst getypt, is ie foets.
    Heel kort: als je het in je hebt, het schrijven, kun je het toch niet laten. Dat is mijn ervaring. En als je er een hoop geld mee verdient, dan lijkt me dat heerlijk.
    Je portret van Van Gogh is goed gelukt, je hoeft niet meteen het toneel op Marcel, je kunt het ook nog al illustrator naast de schrijverij proberen! Groetjes, Suus.

    BeantwoordenVerwijderen