vrijdag 21 maart 2014

Dat hoort toch niet?



Vreemd toch eigenlijk dat een zo goed ontwikkelde liberale en humane maatschappij als Nederland geen gevoel meer heeft voor reaalpolitiek en machtsdenken. Dat denk ik dan als er weer iemand uit zijn slof schiet over die onbehouwen Putin en de Krim. Zijn we dan werkelijk vergeten hoe de mens al pak en beet honderdduizenden jaren functioneert? Dat is dan verdraaid snel gegaan in… twintig jaar? Ach, laten we even doen alsof we al vijftig jaar boven de barbaarse gedachtegang zijn gestegen. Toen we onze kalmte hervonden na de Duitse bezetting.

Zou het mogelijk voor ons zijn de twee dingen samen te brengen, bewust van het ‘barbaarse, primitieve’ in de mens en de hogere aspiraties? Zouden we op een dag beseffen dat die hogere aspiraties alleen maar gemeengoed worden omdat hele groepen mensen er dagelijks voor vechten? Wat is dat het maakt dat wij Nederlanders zo passief zijn geworden in onze overtuiging en zo weinig lijken te begrijpen van de rest van de wereld? Het enige wat we op het bruuske gedrag van Putin, maar ook van de Amerikaanse president lijken te kunnen zeggen is: zo hoort het niet. En variaties daarop.

Zo hoort het niet. Tja, dat kan wel kloppen, maar het ligt er helemaal aan vanuit welk standpunt je het bekijkt. Mensen als Putin denken of alleen aan hun eigenbelang, of alleen aan het belang van hun stam of land. Wij noemen dat onbeschaafd en kortzichtig. Dat is misschien zo, maar geschiedenis wordt geschreven door de winnaars. Zo is het met voetbal en zo is het in de grote wereld. We kunnen nog zo gelijk hebben, we krijgen het niet als we anderen er niet van overtuigen met alle middelen die ons tot de beschikking staan.

Als we niet bereid zijn zonder het gas van Putin te leven past zekere bescheidenheid. Landjepik met de toekomst van een heel land op het spel door zachtjes te frunniken aan de verhoudingen binnen dat land, wat in de Oekraïne is gebeurt, zonder bereid te zijn de volgende stap te zetten, is gevaarlijk en dom. Verwachten we dan werkelijk dat een macho als Putin zal zeggen, o ja, sure, natuurlijk, jullie krijgen dat landje, WANT ZO HOORT HET? Want wij zijn het leukst, wij zijn veel gezelliger als speelpartner voor de Oekraïne, dus kom er maar bij.

Het doet me een beetje denken hoe naïef we al jaren aan het songfestival meedoen, alsof we recht op punten hebben alleen maar omdat we goede nummers insturen, of als we trouw aan onszelf zijn, of als we maar dreinende betekenisloze refreintjes erin passen. Ondertussen weet elke koe op de hoek dat het om vriendjes gaat en dan specifiek om buurlanden. DAT is hoe er echt aan toegaat, ook al klopt het natuurlijk niet. Hetzelfde probleem zie ik binnenlands, met het Marokkaantje treiteren van De Blonde Profeet. O gut o gut hij gaat NU over de grens, want NU zegt hij het echt! Dat hoort niet, want dat kan echt niet! Maar als die verontwaardigde lui eens hun oor bij die fans van hem hadden gelegd hadden ze het al vaak genoeg gehoord. Maar ja, het lijkt erop dat Nederland net zo goed in tweeën is gespleten als de rest van de wereld. Twee sociale klassen en de een weet bij god niet wat de andere eigenlijk vindt of voelt. Er is geen werkelijke uitwisseling meer tussen de bouwvakker en de netwerker. De een ‘zegt waar het op staat’ en de ander vindt ‘dat niet kunnen’. Er wordt gehuild en gejouwd, maar iedereen weet dat dat niet echt zal helpen.

De goed opgevoede en door en door humanistische Nederlander trekt zich geheel in zijn gelijk terug, zonder de wereld om hem (of haar, natuurlijk) ook maar een blik waardig te gunnen, schuimbekkend over elk stukje realiteit dat naar binnen glipt. Zo jammer dat dit prachtige visioen van hoe mensen met elkaar horen om te gaan niet hand in hand gaat met de juiste inschatting van de gevaren die het bedreigen. Het is eigenlijk nog triester omdat zo ook geen werkbare oplossingen worden bedacht en uitgevoerd. We vinden dat het groen moet zijn, dus negeren we alles dat rood is. Het is alsof we vergeten, zowel bij Putin, het Songfestival en Wilders, dat er heel fundamentele zaken aan de gang zijn die misschien zo niet horen, maar niet zomaar verdwijnen. Angst, machtswellust, opportunisme, gebrek aan empathie, ze bestaan allemaal, ze zijn ons eigen, ook wij die erboven denken te staan. Het is beter om dat te accepteren en van daaruit naar her hogere ideaal te streven.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten